Reumatologija

Šta je reumatologija?

Reumatologija je grana interne medicine koja se bavi dijagnostikom i lečenjem bolesti koje uglavnom zahvataju sistem za kretanje (lokomotorni sistem).
Odnosi se na različite bolesti kostiju, mišića i zglobova, kao i na razlilite oblike vanzglobnog reumatizma kao što su upale i oštećenja tetiva, ligamenata, burzi i enteza. Najčešće bolesti zbog kojih se pacijenti javljaju reumatologu podrazumevaju degenerativna oboljenja kičmenog stuba i perifernih zglobova: spondiloza vratnog i krsno-slabinskog dela kičme, osteoartritis šaka, kolena (gonartroza) i kukova (koksartroza).
Jednako učestala su i oboljenja iz grupe vanzglobnog reumatizma: upale tetiva (tendinopatije) kao što su teniski lakat i sindrom rotatorne manžetne ramena, bursitisi odnosno upale sluznih kesica između tetiva i zglobova (najčešće u regiji ramena i kuka) i enteza (pripoja ligamenata odnosno tetiva za kost, npr. pripoj Ahilove tetive za kost).

U sklopu različitih hroničnih zapaljenskih reumatskih i sistemskih (autoimunskih) bolesti vezivnog tkiva pored lokomotornog sistema mogu biti zahvaćeni i različiti organi i organski sistemi: koža i sluzokože, centralni nervni sistem i periferni nervi, srce i krvni sudovi, pluća, bubrezi, gastrointestinalni trakt, krv (crvena i bela krvna zrnca, krvne pločice), i oči. U ovu grupu oboljenja spadaju bolesti kao što su reumatoidni artritis, psorijazni artritis i spondiloartritis, kao i sistemske bolesti vezivnog tkiva kao što su sistemski eritemski lupus, Sjogrenova bolest, sistemska skleroza, dermatomiozitis i vaskulitisi.

Sledeća grupa bolesti podrazumeva metaboličke bolesti kostiju i zglobova kao što su osteopenija i osteoporoza (smanjenje koštane gustine), urični artritis (giht) i hondrokalcinoza („lažni giht“).

Posebnu pažnju u reumatologiji treba pridati i razlitičitim lokalnim, regionalnim (lumbalni sindrom, cervikalni sindrom) i kompleksnim (Sudekova atrofija, fibromijalgija, sindrom hroničnog umora) bolnim sindromima, što terapiju hroničnog bola i čini izazovnom.

Simptomi reumatskih bolesti

Pacijenti se uglavnom žale na bolove i otoke u različitim zglobovima (ramenima, laktovima, ručnim zglobovima i šakama, preponama, kolenima, gležnjevima i stopalima) koji su praćeni jutarnjom ukočenošću različite dužine trajanja, kao i bolovima u različitim delovima kičmenog stuba sa širenjem niz ruke ili noge. Žale se na ograničenost pokreta i otežan hod, ograničenost svakodnevnog funkcionisanja uopšte, na umor i narušeno raspoloženje. Međutim, ciljanom anamnezom se može doći do podataka o tegobama koji su vezani za druge organske sisteme kao što su različite promene na koži i sluzokožama, suvim očima ili ustima (sicca sindrom), brzom zamaranju i gušenju, upalama oka, Rejnoovom sindromu (promena boje prstiju šaka i stopala prilikom izlaganja hladnoći ili stresu), a neretko tegobama mogu da prethode različite infekcije gornjih i donjih disajnih puteva, mokraćnih puteva i gastrointestinalnog trakta.

Dijagnostika reumatskih bolesti

Zasniva se na opštem internističkom i reumatološkom pregledu. U većini slučajeva je potrebna i dopunska dijagnostika u vidu:

• opštih laboratorijskih analiza (krvna slika, biohemija, hormoni, analiza urina) ali i specifičnih imunoloških analiza. Imunološke analize se odnose na različita antitela (kao što su antinuklearna – ANA At, reumatoidni faktor RF, ACPA At) koja imaju i dijagnostički i prognostički značaj
• metoda snimanja (imaging): odnosi se na klasičnu rentgenografiju regije od interesa, mišićno-skeletni ultrazvuk i magnetnu rezonancu, a u specifičnim situacijama i skener (odnosno kompjuterizovanu tomografiju – CT), DEXA-u (merenje koštane gustine) i kapilaroskopiju (posmatranje sitnih krvnih sudova ispod ruba nokatna ploča na prstima šaka)

Mišićno-skeletni ultrazvuk predstavlja dostupnu i bezbednu metodu u dijagnostici reumatskih bolesti

Ova metoda snimanja predstavlja jeftinu, dostupnu i pouzdanu metodu za pregled mekih tkiva i zglobova. Predstavlja najbolju alternativu magnetnoj rezonanci kada je reč o perifernim zglobovima. Moguće je utvrditi promene na zglobovima, tetivama, ligamentima, nervima, i u modernoj reumatologiji predstavlja „stetoskop“ radi diferenciranja različitih patoloških stanja. Pod kontrolom ultrazvuka je moguće vršiti punkciju zglobova, aspiraciju sinovijalne (zglobne) tečnosti, kao i eventualnu aplikaciju antizapaljenskih lekova (kao što su glikokortikoidi) i suplemenata (hijaluronska kiselina, glukozamin, hondroitin). Pod kontrolom ultrazvuka je moguće, sa visokom preciznošću, aplikovanje antizapaljenskih lekova u blizinu upaljenih tetiva, ligamenata i burzi.

Procenjuje se da u Srbiji oko 1,8 miliona ljudi ima neko reumatološko obolenje ili bolest mišićno koštanog sistema, naročito su česti hronični artritisi, a čak 35.000 ljudi boluje od reumatoidnog artritisa, otprilike isti broj ima psorijazni artritis i ankilozirajući spondilitis. Procenjuje se da otprilike 10.000 ljudi boluje od neke sistemske bolesti vezivnog tkiva (lupus, sistemska skleroza, vaskulitisi). Naš tim za lečenje reumatoloških bolesti će pomoći pacijentima u dijagnostici, specifičnom lečenju koje podrazumeva sve savremene lekove i modalitete, ali i u fizikalnom tretmanu, ishrani i prilagođavanju načina života kako bi naši pacijenti i njihove porodice nastavile normalne život u okolnostima gde postoji hronična bolest. Naš tim sa velikim uspehom leči i pomaže pacijentima sa svim reumatološkim obolenjima, a naši pacijenti najčešće dolaze zbog:

• Reumatoidni artritis
• Spondiloartritisi
• Psorijazni artritis
• Ankilozirajući spondilitis
• Sistemski lupus, Sjogrenov sindrom, Sistemska skleroza, vaskulitisi
• Degenerativne bolesti zglobova.

Lečenje se sprovodi DMARDS (Disease modifying anti rheumatic drugs) lekovima, u koje spadaju konvencionalni, biološki i sintetski preparati, zatim kortikosteroidi, nesteroidni antiinflamatorni lekovi. Naš tim primenjuje principe T2T, treat to target pristupa, gde je cilj postizanje niske aktivnosti bolesti i remisije kroz stalno praćenje laboratorijskih parametara i prilagođavanje terapije svakom pacijentu.

‍